FILOZOFIA WSZECHŚWIATA

William James (1842-1910) – wybitny psycholog i filozof amerykański, autor m.in. Zasad psychologii, Doświadczenia religijnego, Prawa do wiary. Współtwórca pragmatyzmu, nurtu filozoficznego, którego główne idee przedstawił w popularyzatorskiej książce Pragmatyzm. Filozofia wszechświata to zbiór wykładów, które William James wygłosił w Manchester College. Ich przedmiotem była „sytuacja we współczesnej filozofii” i chociaż charakterystyka owej sytuacji ma już dziś jedynie historyczną wartość, to jednak wiele problemów podejmowanych przez ówczesnych filozofów nie straciło swej aktualności. Czołowy przedstawiciel pragmatyzmu poświęcił swe wykłady m.in. przeprowadzonej ze stanowiska pluralistycznego polemice z Heglem
i kontynuatorami jego myśli – Bradleyem i Royce’em, dając również wyraz swej fascynacji filozofią Bergsona.
Można się z Jamesem zgadzać bądź nie, ale jedno jest pewne: lektura jego filozoficznych dzieł pobudza do myślenia. Amerykański klasyk pragmatyzmu kwestionuje utarte sposoby rozwiązywania odwiecznych problemów filozoficznych, dostarczając zaskakujących hipotez. Nie proponuje przy tym jedynie czysto teoretycznych możliwości – filozofowanie Jamesa jest głęboko osobiste, a przez to poważne, wzbudzające szacunek i uwagę czytelnika. Nie ukrywa wątpliwości, nie udaje, że wszystko dało się rozwiązać. Zachęca i przygotowuje do samodzielnego myślenia.