MYŚLI O DAWNEJ POLSCE

Rozważania na temat politycznych konsekwencji najważniejszych wydarzeń epoki piastowskiej, okresu kształtowania się organizmu narodowego i państwowego, a także czasów unijnych układów z Litwą.

"Myśli o dawnej Polsce" (1960), które sam autor określił jako `posłowie do "Polski Piastów", a jednocześnie przedsłowie do "Polski Jagiellonów", są niejako dopełnieniem jego eseistycznej syntezy polskiej historii, próbą odczytania charakteru i polityki państwa polskiego w pierwszych stuleciach istnienia.

Autor drąży coraz głębiej w gąszcz faktów - pisał Antoni Gołubiew w Tygodniku Powszechnym 1961 - stara się je odczytać i zinterpretować, by dotrzeć do rzeczywistego obrazu, do tego, co było i jak było.

Część pierwsza nosząca tytuł "Podglebie" to wnikliwe rozważania na temat genezy i rozwoju narodowości i narodu, granic i kierunków działania politycznego Polski Piastowskiej, zarysowanie procesu, który doprowadził do utworzenia się nad Odrą, Wisłą i Wartą jednolitego, choć zróżnicowanego wewnętrznie państwa.