DWUJĘZYCZNE POCZĄTKI NOWOCZESNEJ LITERATURY LITEWSKIEJ

Mam nadzieję, że moja książka nie jest ani polono- (choć jestem Polakiem i polonistą), ani lituanocentryczna (choć jestem lituanofilem), lecz pograniczna, jako że pogranicza dotyczy.

Opowiadam w niej o nieznanych polskiemu literaturoznawstwu twórcach działających na Żmudzi i w Wilnie na początku XIX wieku: o Antonim Klementcie, Dionizym Paszkiewiczu, Antonim Drozdowskim, Sylwestrze Teofilu Walenowiczu, Szymonie Stanie-wiczu i kilku innych pisarzach.

Ich dwujęzyczna - zapisana po polsku i litewsku - twórczość to zaledwie zapomniany epizod, margines literatury polskiej. Nie zna ich „Nowy Korbut", żaden nie zasłużył nawet na skromną etykietkę „wierszopisa". Ale jako Antanas Klementas, Dionizas Pośka, Antanas Strazdas, Silve-stras Teofilis Yaliunas i Simonas Stanevićius są oni obecni na kartach początkowych rozdziałów każdego kompendium historii literatury litewskiej, tworzą bowiem jej przedlistopadowy kanon, są akuszerami jej ponownych narodzin.

A o tym, że bez dziewiętnastowiecznej literatury narodowej (polskiej, litewskiej, bez różnicy) nie byłoby narodu (obojętnie, polskiego czy litewskiego), chyba nikogo nie trzeba przekonywać - Paweł Bukowiec