Dokonany przez Władysława Kopalińskiego wybór to baśnie różnych krajów Europy i Azji mówiące o postaciach, które powinny być bliskie każdemu dziecku i pozostać z nim przez całe życie. (...)

Zbiór komentarzy do wyrazu, nazwy, wyrażenia lub przysłowia umieszczonego w ich tytule, a także gawęd na tematy historyczne, językowe, przyrodnicze, artystyczne, cywilizacyjne, gdzie opowieść toczy się swobodnie, zajmując się tymi lub owymi przejawami spraw oglądanych z tych lub owych punktów widzenia, zależnie od tego, co się wydawało bardziej godne uwagi.

Książka zawiera 238 rozdziałów nie łączących się tematycznie, choć z pewnością spowinowaconych z sobą niejedną cechą autorskiego sposobu myślenia. Władysław Kopaliński

Tytuł ten jest wyrażeniem wziętym z łaciny, zadomowionym w języku polskim gdzieś w XVII w. na scharakteryzowanie rodzącej się kłótni: " od słowa do słowa aż głowa boli" albo nawet sprzeczki posuniętej do bójki. (...)

Erudycyjna wędrówka w głąb ludzkiej historii, wyjaśniająca pochodzenie różnych "rzeczy powszednich" z najbliższego otoczenia:

przedmiotów, pożywienia, zwierząt, roślin.

Słownik jest podręczną wersją Słownika wyrazów obcych i obcojęzycznych, uwzględniającą zwroty obcojęzyczne tylko w niezbędnym zakresie, wzbogaconą o rozszerzoną listę wyrazów z dziedziny kultury popularnej i subkultur młodzieżowych.

Wydzieloną częścią słownika jest Almanach, złożony z 58 tablic, umożliwiających szybkie odnalezienie licznych terminów, nazw, imion, ułożonych w jednorodne grupy.

Pouczająca lektura objaśniająca znaczenie i historię wielu słów i popularnych przysłów. 

Już sam wybór haseł świadczy o tym, że kierowano się przy nim cechami mogącymi budzić zaciekawienie.(...)
 

Główne tematy Słownika... obejmują wiele wątków: postacie i wydarzenia z Biblii; bóstwa i bohaterowie mitologii śródziemnomorskich i północnych; bohaterowie legend, sag, epopei, romansów, poematów, pieśni, żywotów, bajek, folkloru, tradycji ludowej; (...)

Niezawodny przewodnik w sytuacjach kiedy będziemy mieli kłopoty z przypomnieniem sobie jakiegoś wyrazu, pojęcia, nazwy. Niezawodna i bezbłędna pamięć służy tylko nielicznym.

Zwykły śmiertelnik nieraz miewa kłopoty z przypomnieniem sobie jakiegoś wyrazu, jakiejś nazwy, choćby mu się zdawało, że ma ją tuż tuż, na końcu języka.

Niestety, technikę sięgania do magazynów pamięci zawartych w mózgu i wydobywania z nich tego, czego nam właśnie potrzeba, okrywa kompletna tajemnica.

Spośród wielu możliwych układów Słownika... wybrano taki, jaki wydawał się najwłaściwszy dla pierwszej tego typu próby w literaturze polskiej: zakres dość szczupły, ale wybór dający pierwszeństwo hasłom przynoszący bogaty plon odniesień. (...)

Słownik niniejszy w ciągu wielu lat swego istnienia ulegał dość znacznym przemianom i pokażnej rozbudowie, włączając coraz to nowe wyrazy ilustrujące najważniejsze zjawiska w kulturze, cywilizacji, nauce, technice, polityce, obyczaju i modzie, wyrazy wzbogacające, choć nie zawsze szczęśliwie, nasz język mówiony i pisany. (...)